2024 yılının başında OECD, dünya çapında önde gelen yapay zeka ve gizlilik uzmanlarını bünyesinde bir araya getirerek Yapay Zeka, Veri ve Gizlilik Uzman Grubu‘nu kurdu. Bu grup, Yapay Zekâ sistemlerinin nasıl oluşturulduğu ve çalıştığı tanımına dair 5 Mart 2024 tarihinde açıklayıcı bir bildiri yayınladı. 15 Mart 2024 tarihinde “Yapay Zekâyı İşyerinde Kullanma”, 10 Nisan 2024

1. Uluslararası Gelişmeler: a) Avrupa Konseyi; Yapay Zekâ, insan hakları, demokrasi ve hukukun üstünlüğü konularını içeren taslak çerçeve sözleşmesini Aralık 2023 tarihinde yayımladı. b) Avrupa Komisyonu; Fikri Mülkiyet Eylem Planı üzerine yapılan çalışmayı yayınladı. Çalışmada dijital on yılda kültürel ve yaratıcı sektörlerin zorluklarını ve fırsatlarını haritalandırılıyor ve iki perspektiften gelişmeler analiz ediliyor.Sanatsal ve Yaratıcı Sektörler için Yapay Zekâ Teknolojilerinin Fırsatlar ve Zorluklar Üzerine Araştırma yayınlandı. Araştırmaya dair yönetici özeti kamuoyuyla paylaşıldı.

ABD yargı kararlarında, sadece insanların telif haklarına konu olabilecek eserleri üretebileceği ve Yapay Zekânın eserin üreticisi olarak kabul edilmeyeceği belirtilmiştir. Çin’de ise bir mahkeme, Yapay Zekâ tarafından üretilen çalışmaların telif hakkı sahibinin Yapay Zekânın yaratıcısı ya da kullanıcısının olamayacağını vurgulamış ve söz konusu ürünlerin telif hakkına konu olamayacağını ama başka bir hukuki koruma ile korunması gerektiğine karar vermiştir.

Yapay Zekâ (YZ) tarafından üretilen eserlerin telif hakları ve sahiplik konularında ortaya çıkan sorunlar, karmaşıklık arz etmektedir. Bu bağlamda YZ modellerinin dil ve ifade biçimlerini öğrenme yetenekleri, eser sahipliği ve telif hukuku açısından önemli soruları beraberinde getirmektedir. YZ modelleri, büyük veri setlerindeki örnekleri analiz ederek ünlü bir yazarın dilini ve ifade biçimini öğrenme yeteneğine sahiptir.

8 Aralık 2023 Cuma günü 36 saati aşan müzakerelerin ardından, Avrupa Birliğinin (AB) önerdiği Yapay Zekâ Yasası (Artificial Intelligence Act – AIA) üzerinde geçici bir anlaşma sağlandı. Anlaşılan geçici metin henüz paylaşılmadı. Avrupa Birliği Konseyi başkanlığını yürüten İspanya Avrupa Parlamentosu, Avrupa Komisyonu ve Konsey arasında yürütülen görüşmeler hakkında Daimi Temsilciler Komitesi (Committee of Permanent Representatives-COREPER) üyelerine bilgi verdi.

5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanununun 81. maddesi kapsamında zorunlu olan ve korsanla mücadele edebilmek için önemli fayda sağlayan, korsanlığı önleyen ve aynı zamanda hak sahibinin tespiti ve basılan eser sayılarının takibini sağlayan bandrol uygulamasını ve il denetim komisyonlarının faaliyetlerinin usul ve esaslarını düzenleyen “Bandrol Uygulamasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik” 14.01.2021 tarihli ve 31364 sayılı Resmi Gazete’de yayınlanarak yürürlüğe girmiştir.

Yönetmelikteki ilkeler şöyle özetlenebilir: Meslek Birliklerine Verilecek Yetki Belgesi Hakkında Yönetmelik 7.11.2020 tarihli 31297 Sayılı Resmi Gazetede yayınlanarak 1 Ocak 2021 tarihinde yürürlüğe girdi. Yönetmelikte yetki belgesine dair ilkeler, yetki belgesinde bulunması gereken unsurlar, meslek birlikleri ve hak sahiplerinin hak ve yükümlülükleri, yetki belgesinin feshi halinde oluşacak hukuki durumlar yeniden düzenlendi. Bu değişiklikle 2014/26 sayılı AB

Marakeş Anlaşmasının onaylanmasının uygun bulunduğuna dair Kanun Teklifi 20.03.2021 tarihli 31429 sayılı Resmi Gazetede yayınlandı ve yürürlüğe girdi. Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu (FSEK) Ek m. 11’de ile düzenlenen engelli istisnasının, Resmi Gazetede yayınlanarak onaylanan Marakeş Anlaşması hükümleri arasında bazı farklılıklar vardır. Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın m. 90/son fıkrası hükmüne göre,

Bandrol Nedir?

Bandrol; fikir ve sanat eserlerinin izinsiz çoğaltılmalarının ve taklit edilmelerinin önlenmesi amacıyla, eserlerin çoğaltılmış nüshaları ile süreli olmayan yayınların üzerine yapıştırılan, sökülmesi halinde parçalanan ve yapıştırıldığı malzemenin özelliğini kaybettiren nitelikte güvenlik şeridi içeren holografik özellikli bir güvenlik etiketidir.

Yayıncılar Federasyonu (YAYFED) istenilen evrakları eksiksiz olarak getiren her yayımcıya bandrol başvurusundan itibaren 10 gün içerisinde bandrol vermek zorundadır.

Kamuya Ödünç Verme Hakkı (Public Lending Right-PLR) nedir?

Kamuya ödünç verme hakkı, eserlerinin kütüphanelerde ücretsiz olarak halkın istifadesine sunulmasına karşılık hak sahiplerinin belli bir ücret alması hakkıdır.

Bu hak ne zamandan beri uygulanıyor?

PLR 1940’lardan beri uygulanıyor. PLR’yi bir sistem olarak 1946 yılında ilk kez uygulamaya sokan ülkeyse Danimarka. Bu ülkeyi 1947 yılında Norveç ve 1954 yılında da İsveç takip etmiştir. İngiltere’de bu sistem 1979 yılında çıkarılan PLR Yasasıyla uygulamaya konulmuştur.

19 Aralık 2018 tarihli 30630 sayılı Resmi Gazete ile yayınlanan 7155 Sayılı Abonelik Sözleşmesinden Kaynaklanan Para Alacaklarına İlişkin Takibin Başlatılması Usulü Hakkında Kanunla konusu bir miktar para alacağı ve tazminat olan ticari davalarda, arabuluculuğa başvurmak dava şartı kabul edildi. Bu düzenleme 1 Ocak 2019’da yürürlüğe girdi. a)7155 sayılı Kanunla öngörülen düzenleme TTK m. 4 ve diğer kanunlarda belirtilen ticari davalar için öngörüldü. Her ne kadar ticari davalar için öngörülmüş bir düzenleme gibi görünse de fikrî mülkiyet mevzuatından kaynaklı davalar da bu kapsamda yer almaktadır.