NASRETTİN HOCA

Hoş geldin Karakaçan, dizüstü bilgisayarını alıp gelmişsin. Soruların, araştırmaların hiç bitmiyor…

KARAKAÇAN          

Eeee Hocam, ikimiz de fıkralardaki rollerimizden biraz sıkılıp, yeni meslekler deneyelim demiştik ya… Sen hukuk fakültesini bitirdin…. Avukat oldun, sonra marka ve patent vekili oldun. Ben de boş durmadım, girişimci ruhumla, fikri mülkiyet gazetesi projesini geliştirdim. Şimdi girişimci gazeteci Karakaçan olarak karşınızdayım.

NASRETTİN HOCA

WhatsApp’ta “Fikri Mülkiyet Güncesi (FMG) çıkarıyorum, buluşup sohbet edelim mi?” mesajını görünce çok şaşırdım ve sevindim. Fıkralardaki rollerimizden çıkalı ve yeni rollere dalalı ve görüşmeyeli uzun zaman oldu… veee yollarımız yeniden kesişti.  Sen girişimci ve gazeteci olunca birçok soruyla gelmiş olmalısın? Bugünkü buluşmada ne hakkında söyleşi yapmak istersin?

KARAKAÇAN

Hocam, FMG projesine nasıl başladığımı kısaca anlatayım. “Fikri Mülkiyet” (FM) kavramı dünyada ve Türkiye’de çokça dillendiriliyor. Adeta FM dünyayı kurtaracakmış gibi konuşuluyor hakkında. Ancak hâlâ markaya ya da tasarıma patent diyenler, neredeyse her FM hakkı için “patent hakkı” diyenler var ülkemizde. Bu konuda hem FM hak sahibi olanların veya olmak isteyenlerin farkındalığını zenginleştirmek hem de FM hak sahibi olanların veya olmak isteyenlerin teknik ve hukuki açıdan yaşadıkları güncel ve somut sorunları paylaşabilecekleri bir Fikri Mülkiyet Güncesi fikri doğdu ve iki yıldır internet ortamında bu projeyi yürütüyorum.

Son günlerde FM destek profesyonelleri TÜRKPATENT’in marka iptal ve kullanım ispatı süreçlerini nasıl doğru ve olması gerektiği gibi yürüteceğini merak ediyor. Buna ilişkin soru ve sorunlarını paylaşıyorlar FMG’de… Diğer yandan da zaman zaman sohbet ettiğim marka sahipleri niçin kullanımımı ispat için ticari sırlarımı TÜRKPATENT aracılığıyla rakibime vereceğim? Markamı iptal ederlerse etsinler, ben ticari sırlarımı paylaşmak istemiyorum diyor…

İşte bugün kullanım ispatı ve ticari sır ilişkisine odaklanmak istedim söyleşide.  İlk sorum: Kullanım ispatı için sunulan deliller, işletmelerin ticari sırlarını ortaya çıkarmış olmaz mı?  Hocam senden ricam doktrin tartışmaları, kanun maddelerinden falan bahsetmeden anlatır mısın? FMG’de amacım sadece uygulamada tartışmalı, dalgalı konulara dikkat çekmek ve ilgili paydaşların görüşlerini paylaşabilmeleri için katalizör olmak yoksa… Yoksa bu Günce projesinin amacı, işlenmiş hazır bilgi ve yanıtlar sunmak değil… Organik bilgiler ile herkes uygulamada kendi çözümlerini pişirebilir. 

NASRETTİN HOCA

Yani ben basit bir şekilde bazı olasılıkları seninle paylaşacağım… Ancak kendi görüşümü bile söylemeyeceğim hazır/işlenmiş bilgi olmasın, herkes kendi yanıtlarını pişirsin diye. Doğru mu anlıyorum?

KARAKAÇAN

Evet aynen.

NASRETTİN HOCA

Evet, olabilir. Örneğin marka kullanımını ispatlamak için sunulan faturalardaki bilgiler, satış rakamları, iskonto oranları ve müşteriler hakkındaki bilgiler, ticari sırdır. Yine marka sahibinin yaptırdığı pazar araştırması, kamuoyu araştırması raporları da işletme için ticari sırdır. Reklam, tanıtım giderleri için ayrılan bütçe, buna ilişkin faturalardaki bilgiler de ticari sır olabilir. TÜRKPATENT Kullanım İspatı Kılavuzu’ndaki birçok delil işletmelerin yönetim stratejisi ve tercihlerine göre ticari sır niteliğinde olabilir.

KARAKAÇAN

Peki Hocam, bir kişi, rakibinin sırf ticari sırlarını öğrenmek için, rakibinin markasını kullanmadığı iddiası ile TÜRKPATENT’e marka iptali talebinde bulunduğunda, ne olur? Yani marka iptali talebi kötü niyetli ise ne olur? Marka sahibi, kullanım delillerini vermeden, kötü niyet iddiasının değerlendirilmesini talep edebilir mi?

NASRETTİN HOCA

Karakaçan, herkes her zaman her şeyi talep edebilir… Ancak bu TÜRKPATENT ve FM mahkemeleri tarafından kabul göreceği anlamına gelmez.  Bu durumda muhtemelen, bu iddia ve talep değerlendirilmez ve marka sahibinin süresinde kullanım ispatı delillerini sunmadığı için, markasının iptaline karar verilebilir.

KARAKAÇAN

Peki TÜRKPATENT uzmanları “ticari sır” nitelikli bilgiler konusunda ne kadar farkındalığa sahip acaba? Örneğin bir marka uzmanı, bir marka iptali dosyasında incelediği deliller hakkında bir işletmenin ticari sır nitelikli bilgilerini aile sohbetinde anlattığında ticari sır ihlali olur mu? Bunun için tazminat ya da cezai bir yaptırım ile karşılaşabilir mi?

NASRETTİN HOCA

Karakaçan, somut olaya göre değişir… Aile sohbeti eğer mahrem kalırsa, ticari sırrı paylaşılan işletme zarar görmeyebilir… Ancak çoğu zaman sır saklamak bir yüktür… Biri sırdaş zannettiği bir tanıdığına söyler, sırrı alan başkasına aktarır... Bu sır trenine birçok vagon eklenir… Bazen sosyal medyadaki bir paylaşım, bazen halka açık bir kafedeki masum bir sohbet bile bir işletmenin FM alanındaki ticari sırlarını ifşa etmiş olabilir… Üstelik bilgi ve yanlış bilginin çok hızla yayıldığı yapay zekâ devrinde bir işletme, TÜRKPATENT’e sunmuş olduğu ve dışarı sızdırılmış ticari sır nitelikli bilgileri nedeniyle zarar görebilir.

Ancak TÜRKPATENT uzmanlarının bu konuda farkındalık eğitimi olup olmadığını bilmiyorum. Başka bir dikkat konusu ise TÜRKPATENT’in elektronik ortamda aldığı verilerini teknik olarak örneğin hackleme vd. saldırılara karşı etkin ve güçlü koruması gerektiğidir.

KARAKAÇAN

TÜRKPATENT hacklenir ve ticari sırlar ele geçirilip, satılırsa, böyle bir olasılıkta TÜRKPATENT’in sorumluluğu olur mu?

NASRETTİN HOCA

Teorik olarak böyle bir hackleme ve ticari sırların ele geçirilmesi mümkün olabilse de uygulamada böyle bir olasılığın güçlü olduğunu zannetmiyorum. TÜRKPATENT internet üzerinden verdiği hizmetlerle ilgili güçlü bir koruma sistemine sahiptir muhtemelen. Eğer internet üzerinden gelecek saldırılara karşı gerekli ve yeterli koruma altyapısı yoksa, ticari sırların ele geçirilmesi, ticari sırları ele geçirenlerle birlikte, TÜRKPATENT’in de hukuki sorumluluğunu doğurabilir.

KARAKAÇAN

Sevgili Hocam, kullanım ispatı delillerinin değerlendirilmesinde marka uzmanlarına ve mahkeme aşamalarında bilirkişi ve hakimlere göre değişik yorum ve değerlendirmeler olabilir. Bu delilleri objektif değerlendirmenin bir yolu ve yöntemi var mıdır sence? FMG okurları kullanım ispatı eşiğini soruyorlar… Kullanım ispatı değerlendirmesini yapacak kişilerin değerlendirme eşiğinde bireysel farklılıklar olabilir mi? Ya da objektif bir değerlendirme eşiği var mıdır?

NASRETTİN HOCA

Her somut olay kendi içinde değerlendirilir… Markanın kullanıldığı mal veya hizmetlerin niteliğine göre kullanım ispatı eşiği değişiklik gösterebilir… Keza bu, değerlendirmeyi yapacak kişilere göre de değişiklik gösterebilir… TÜRKPATENT marka uzmanı kararı, mahkeme ve üst mahkemelerin denetimine açık olduğu için aslında bu konuda okurlarının tedirgin olmasına da gerek yok… Her değerlendirme ve karar vermenin doğası sübjektiflik ile objektiflik arasındaki belli bir spektrum aralığında değişim gösterebilir.

KARAKAÇAN

Son olarak marka kullanımı ispatlaması gereken kişilere önerileriniz olup olmadığını sormak isterim.

NASRETTİN HOCA

Çoğunlukla ülkemizde marka sahipleri markalarını kullansalar bile, kullanımı ispatlayacak delillerin sistematik arşivlenmesine yeterince önem vermemekteler. Marka iptali veya herhangi bir nedenle marka kullanımını ispatlamak durumunda olan marka sahiplerinin delilerinin sistematik ve güncel arşivlenmesine dikkat etmelerini öneririm. Böylece delillerinin sunulması için kendilerine verilen süreyi etkin bir şekilde kullanabilir…

KARAKAÇAN

Çok teşekkürler Hocam…bir sonraki sohbette görüşmek üzere…